FANDOM


MCU logo

Marvel Cinematic Universe, MCU (pol. Kinowe Uniwersum Marvela) – amerykańska franczyza obejmująca różne media (filmy, seriale, gry i komiksy) koncentrujące się na superbohaterach z kart komiksów Marvel Comics i produkowane przez Marvel Studios. Miejscem akcji w produkcjach należących do franczyzy jest najczęściej Ziemia-199999 – fikcyjne uniwersum w multiwersum Marvela. Dowodem na istnienie wspólnego uniwersum, podobnie jak w innych rzeczywistościach Marvela, są: powiązana fabuła różnych produkcji, obsada w filmach i serialach oraz wspólne postaci w wielu produkcjach.

Pierwszym filmem osadzonym w MCU był Iron Man z 2008 roku, rozpoczynający pierwszą fazę, której zwieńczeniem był film Avengers (2012). Faza druga rozpoczęła się filmem Iron Man 3 (2013), a zakończyła Ant-Manem (2015), z kolei faza trzecia rozpoczęła się w 2016 roku filmem Kapitan Ameryka: Wojna bohaterów, a zakończyła się w 2019 roku filmem Spider-Man: Daleko od domu. Trzy pierwsze fazy filmów tworzą Infinity Sagę, której celem było przedstawienie bohaterów oraz opowiedzenie historii Kamieni Nieskończoności. Szczególne miejsce pośród filmów z Infinity Sagi zajmują 'Avengers: Wojna bez granic i Avengers: Koniec gry, ponieważ podsumowują wszystkie wydane wcześniej filmy.

Oprócz filmów kinowych, do MCU należą również filmy krótkometrażowe. Pierwszy takim film został dołączony do Thora na Blu-rayu i otworzył serię Marvel One-Shots. Po wydaniu filmu Thor: Mroczny świat zawieszono produkcję serii One-Shots. Seria zostanie wznowiona wraz z płytowym wydaniem Spider-Man: Daleko od domu.

W roku 2013 uniwersum poszerzyło się o pierwszy serial, Agenci T.A.R.C.Z.Y.. Odtąd kolejne seriale zaczęły pojawiać się na kanałach ABC i Freeform oraz na platformach Netflix, Hulu i Disney+.

Z czasem do franczyzy dołączyły także seriale internetowe, gry wideo, komiksy i różnego rodzaju książki. Należy pamiętać, że nie wszystkie produkcje należące do franczyzy są kanoniczne, czyli należące do uniwersum. Szczególnie niespójne z innymi produkcjami są gry.

Marvel Cinematic Universe jest najbardziej dochodową franczyzą filmową na świecie, wyprzedzając m.in. Harry’ego Pottera, Gwiezdne wojny, Jamesa Bonda i produkcje osadzone w Śródziemiu. Stała się również inspiracją dla innych studiów wydających filmy z bohaterami komiksowymi do stworzenia podobnych wspólnych uniwersów.

Filmy

Faza pierwsza

Iron Man (logo)
The Incredible Hulk (logo)
Iron Man 2 (logo)
Thor (logo)
Captain America The First Avenger (logo)
Avengers (logo)

Faza druga

Iron Man 3 (logo)
Thor The Dark World (logo)
Captain America The Winter Soldier (logo)
Guardians of the Galaxy (logo)
Avengers Age of Ultron (logo)
Ant-Man (logo)

Faza trzecia

Captain America Civil War (logo)
Doktor Strange logo
Strażnicy Galaktyki 2 logo
Spider-Man Homecoming logo
Thor Ragnarok logo
Czarna Pantera logo
Avengers Wojna bez granic logo
Ant-Man i Osa logo
Kapitan Marvel logo
Avengers Koniec gry logo
Spider-Man Daleko od domu logo

Faza czwarta

Czarna Wdowa logo
Eternals logo
Shang-Chi and the Legend of the Ten Rings logo
Thor Love and Thunder logo
Doctor Strange in the Multiverse of Madness logo

Faza piąta

  • Czarna Pantera II (2022) (niewydany)
  • Kapitan Marvel 2 (2022) (niewydany)
  • Niezatytułowany film (2022) (niewydany)
  • Niezatytułowany film (2023) (niewydany)
  • Niezatytułowany film (2023) (niewydany)
  • Niezatytułowany film (2023) (niewydany)
  • Niezatytułowany film (2023) (niewydany)

Nieznana data wydania

Blade logo

One-Shoty

Marvel One-Shot - komplet logo

Seriale

ABC

Agents of S.H.I.E.L.D. (logo)
Agent Carter (logo)
Inhumans TV series logo

Netflix

Daredevil (logo)
Jessica Jones (logo)
Luke Cage (logo)
Iron Fist (logo)
The Defenders (logo)

Hulu

Freeform

Cloak & Dagger Logo

Disney+

Faza czwarta

Filmy i seriale internetowe

Miniseriale

Filmy krótkometrażowe niezgodne z chronologią

Programy zakulisowe

Komiksy

Zgodne z chronologią

Niezgodne z chronologią

Gry wideo

Artbooki

Książki inspirowane filmami

Produkcja

W 2005 roku Marvel studios rozpoczęło planowanie wyprodukowania we własnym zakresie filmów, które dystrybuowane będą przez Paramount Pictures. W przeszłości studio współprodukowało kilka filmów o superbohaterach z Columbia Pictures, New Line Cinema i innymi, w tym przez siedem lat z 20th Century Fox. Wśród tych filmów znalazły się Blade: Wieczny łowca, Spider-Man, Daredevil, Hulk, Punisher, X-Men, Elektra, Fantastyczna Czwórka, Man-Thing, Ghost Rider i kontynuacje ww. produkcji. Zyski Marvel Studios z koprodukcji filmów były stosunkowo niewielkie, studio chciało zarabiać większe pieniądze przy jednoczesnym zachowaniu kontroli nad filmami sygnowanymi logo swojego wydawnictwa. Prezes studia zdał sobie sprawę, że w przeciwieństwie do Spider-Mana i X-Men, do których prawa posiadały odpowiednio Columbia Pictures i Fox, Marvel dysponuje prawami do kluczowych postaci z grupy Avengers. Postanowił stworzyć wspólne uniwersum na wzór tego, jakie Stan Lee i Jack Kirby stworzyli na potrzeby komiksów na początku lat 60. W celu pozyskania środków na realizację filmów studio zaciągnęło 525 milionów dolarów pożyczki od Merill Lynch, jednego z oddziałów Bank of America. Marvel planował wydawać pojedyncze filmy z głównymi bohaterami, a następnie zrealizować z nimi crossover. Pierwotnie Feige nazwał to wspólne uniwersum „Marvel Cinema Universe”, w późniejszym czasie zmienił jednak nazwę na obecną. Marvel nazwał filmowe uniwersum Earth-199999, osadzając je w firmowym wieloświecie – zbiorze różnych fikcyjnych alternatywnych rzeczywistości.

W listopadzie 2013 roku Feige powiedział, że „w idealnym świecie” corocznie wydawany jest jeden film poświęcony istniejącej już postaci i jeden wprowadzający nową, stwierdzając, że nadaje to formatowi „właściwy rytm”. Chociaż założenie to nie zawsze było realizowane, ponieważ np. w 2013 roku do kin weszły tylko Iron Man 3 i Thor: Mroczny świat, Feige stwierdził, że „zdecydowanie ma to swój cel”. W lipcu 2014 powiedział: „Nie wiem, czy uda nam się co roku zachować ten format, ale zrobimy to w roku 2014 i 2015. Myślę więc, że nieźle będzie to kontynuować. Nie wiem, czy będziemy robić to cały czas, ale takie jest ogólne założenie”. W lutym 2014 roku stwierdził, że studio chce naśladować „rytm”, jaki wypracowały komiksy, przedstawiając postaci w poświęconych im filmach, a następnie zbierać je razem niczym w „wielkim wydarzeniu albo serii crossoverów”, gdzie filmy o Avengers służą jako „wielki, gigantyczny filar”.

Treści społeczności są dostępne na podstawie licencji CC-BY-SA , o ile nie zaznaczono inaczej.